poniedziałek, 8 kwietnia 2013

Rozmowy o książkach

Young Girl Reading - Jean-Honoré Fragonard
Jakiś czas temu, wraz z Młodą Pisarką i Padmą przeczytałyśmy w tym samym jedną książkę - „Światło między oceanami” debiutancką powieść M.L. Stedman, nominowaną do Women's Prize for Fiction. Takie równoczesne czytanie tej samej powieści to coś, co zdarzyło mi się chyba po raz pierwszy. Przyznam, że dzielenie się na bieżąco emocjami wywołanymi przez tę lekturę było czymś fascynującym. Ta spontaniczna decyzja sprawiła, że zaczęłam rozmyślać o tym, w jaki sposób dzielimy się swoimi czytelniczymi fascynacjami.

Mówi się, że czytanie to czynność intymna, dokonywana w odosobnieniu. Chociaż często czytamy dzieciom, głośne czytanie zanikło już właściwie wśród dorosłych, jako czynność towarzyska. Czytamy sami dla siebie, nawet jeśli znajdujemy się w tłumie, świadomie odgradzając się od innych ludzi. Zamykamy się w swoich bibliotekach, czekamy na to, gdy domownicy pójdą spać i wtedy, w samotności, oddajemy się czytelniczej rozpuście. Lecz kiedy czynność czytania zostaje zakończona, zanim weźmiemy się za kolejną książkę, często do głosu dochodzi nasza druga natura - odzywa się w nas potrzeba rozmowy o tym, co nas fascynuje. 

Czasem wystarcza nam tylko polecenie dobrej książki naszym znajomym, spisanie naszych wrażeń na blogu, krótka rozmowa z przyjaciółką. Co jednak można zrobić, gdy książka wywołuje w nas takie emocje, że trudno nam się powstrzymać przed opowiadaniem o niej wszystkim wokół? Kiedy blog nie wystarcza do uzewnętrzniania swoich emocji, kiedy komentarze to stanowczo za mało, by o książce dyskutować, kiedy brakuje nam czegoś więcej - ożywionej rozmowy, dzielenia się przemyśleniami,  omawiania książki w szczegółach, dialogu z innymi współuczestnikami czytelniczego doświadczenia?

Dla tych, którzy o książkach lubią po prostu rozmawiać, powstały Dyskusyjne Kluby Książki, kluby czytelnicze, w których zagorzali czytelnicy mają szansę, by raz w miesiącu spotkać się (chociażby wirtualnie) z podobnie myślącymi ludźmi i wspólnie omawiać przeczytane lektury. Kluby te są naszą szansą na poznawanie nowych tytułów, autorów, po których sami nie sięgnęlibyśmy za nic w świecie, szansą na rozszerzanie swoich czytelniczych horyzontów. Dla innych czytelników podobnym (choć być może niepełnym) doświadczeniem będą blogowe wyzwania czytelnicze, które pozwalają nam usystematyzować czytanie, poznawać nowe czytelnicze ścieżki.

Cóż jednak ma zrobić czytelnik, który jak ja odczuwa zdecydowany sprzeciw, gdy lektura zostaje mu narzucona? Jak może się wtedy dzielić z innymi książkożercami swoimi doświadczeniami po przeczytaniu wybitnie fascynującej powieści, w jaki sposób rozmawiać o dobrych książkach? Co zrobić, gdy nikt naszej książki nie czytał? W jaki sposób intymne, samodzielne czytanie może stać się ponownie doświadczeniem wspólnym, czynnością towarzyską? Czy w ogóle jest to możliwe?

Chciałabym was zaprosić do wspólnej rozmowy o książkach. Jakie są wasze sposoby na dzielenie się z innymi swoją pasją? Z kim najchętniej o książkach rozmawiacie? O czym najchętniej byście porozmawiali? Jeśli brakuje wam dyskusji o przeczytanych tytułach, jeśli macie własne przemyślenia na temat czytania i dyskutowania - podzielcie się nimi w komentarzach. Będzie mi bardzo miło, jeśli zechcecie przyłączyć się do tej rozmowy. Być może zaprosicie do niej też swoich znajomych, którzy nie mają blogów, lub ich nie czytają?Serdecznie zapraszam. 

sobota, 6 kwietnia 2013

W londyńskim tyglu "Białych zębów" ("White Teeth" - Zadie Smith)

Są książki, które się zna i lubi, są i takie, które nic nam nie mówią, są wreszcie i takie, które Znać Wypada. Do nich należą między innymi „Brick Lane” Ali, „Wysepka” Levy, „Musimy porozmawiać o Kevinie” Shriver czy „Notatki o skandalu” Heller – książki, które swego czasu odniosły literacki i komercyjny sukces, o których było głośno, których autorzy zdobywali literackie nagrody i definiowali nowe style i trendy literackie. Wiele z tych książek zostało wydanych jeszcze przed moim przyjazdem do Londynu, a pomimo to wciąż o nich było głośno – widziałam je w sklepach, pytano o nie w bibliotekach, mimo że często od ich wydania minęło już kilka lat, pojawiały się w różnych zestawieniach, rankingach, listach grup czytelniczych i tak dalej. Szybko stworzyłam sobie własną mini-listę tytułów, które chciałam poznać. Niektóre przeczytałam dość szybko, z innymi nie było mi po drodze, ale zawsze obiecywałam sobie, że kiedyś je przeczytam – biedactwa, niektóre czekają na półce do tej pory, a inne wreszcie się doczekały na swoją kolej. Do tych szczęśliwców należy między innymi debiutancka powieść Zadie Smith, za którą otrzymała ona w 2000 roku nagrodę Whitbread (obecnie Costa) i trzy inne nagrody – „White Teeth”, czyli „Białe zęby”.

Zaryzykuję stwierdzenie, że gdybym książkę przeczytała zaraz po jej wydaniu, to odebrałabym ja zupełnie inaczej. Być może mniej bym w niej odkryła, mniej by mi się spodobała, co innego bym z niej wyniosła. „Białe zęby” to powieść o emigracji, o próbach integracji i jednoczesnego zachowania własnej odrębności, to historia, którą najlepiej zrozumie ktoś, kto ma za sobą bagaż podobnych doświadczeń. Kiedy więc zaczęłam czytać „Białe zęby”, miałam wrażenie, że dzielę z bohaterami część ich przeżyć, że patrzę na Londyn podobnie jak oni. Przeczytałam więc powieść Zadie Smith z przyjemnością, zanurzając się w wielonarodowościowym, wielopokoleniowym, multikulturowym Londynie-tyglu, przemierzając wraz z bohaterami znajome kąty, przysłuchując się ich rozmowom i od czasu do czasu kiwając ze zrozumieniem głową. 

W skrócie, by nie psuć przyjemności lektury tym, którzy wciąż mają „Białe zęby” przed sobą, wspomnę tylko, że książka Zadie Smith to wielopokoleniowa opowieść o bardzo różnych rodzinach, których losy splatają się ze sobą za sprawą przypadku, historii i pewnej myszy. A wszystko zaczyna się od nieudanej próby samobójstwa – zamiast pożegnać się z dotychczasowym życiem, Archibald Jones zaczyna jego nowy rozdział. Zadie Smith najpierw zabiera czytelnika w podróż przez życie Archiego i jego przyjaciela Samada Iqbala, sięgając korzeniami do początków ich znajomości, do II wojny światowej, a potem jej historia zatacza jeszcze szerszy krąg, zahaczając po drodze o Jamajkę i Bengal, pojawiają się nowi bohaterowie, nowe pokolenie, nowe relacje między postaciami. Świat bohaterów „Białych zębów” to świat wielokulturowy, wielonarodowościowy, świat w którym zderzają się pokolenia, kultury, religie i przekonania. Mnogość charakterów i wątków podejmowanych przez autorkę oznacza, że chociaż czasem możemy odnieść wrażenie przesytu, to z drugiej strony różni czytelnicy odnajdą w tej książce coś dla siebie.

Przyznaję, że „Białe zęby” czytało mi się czasem z trudnością – powieść miejscami (szczególnie tak bliżej początku) wydała mi się nieco przegadana i trochę przyciężkawa (zwłaszcza gdy autorka pisała o genetyce). W dodatku wyjątkowo ciężki tydzień w pracy nie sprzyjał lekturze. Natomiast po jakimś czasie przywykłam do specyficznego stylu Zadie Smith, polubiłam jej cięty humor i wczytałam się w książkę tak, że sama nie wiem, kiedy zaczęłam połykać ją coraz szybciej, od czasu do czasu uśmiechając się szeroko, gdy natrafiłam na jakieś wyjątkowo interesujące zdanie („Past tense, future perfect”- fantastyczna gra słów!), albo kiwając głową, kiedy autorka pisała o czymś, co znam, czego sama doświadczyłam (spotkania z ulicznymi charakterami, angielskie puby, w których spotykają się tylko „miejscowi”). W dodatku bardzo spodobał mi się język, jakim posługują się poszczególne postacie – fantastycznie napisane dialogi, gdzie autorka świetnie posługuje się różnymi dialektami – podczas czytania po prostu słyszałam bohaterów, tak, jakby mówili wprost do mnie!

Myślę, że chociaż powieść do autobiograficznych nie należy, to autorka przy jej tworzeniu na pewno czerpała pełnymi garściami z własnych doświadczeń – jej matka podobnie jak Clara, jedna z bohaterek książki, pochodzi z Jamajki i wyszła za mąż za znacznie starszego od siebie białego Anglika. Smith dorastała w północno-zachodniej dzielnicy Londynu, gdzie toczy się akcja jej powieści. Myślę, że to doświadczenie dodało prawdziwości jej książce, uczyniło ją bardziej autentyczną. A może najlepsze powieści o Londynie piszą po prostu Londyńczycy?

Przede mną kolejna powieść Zadie Smith - niedawno wydana „NW”, kolejna powieść o dorastaniu w jednej z londyńskich dzielnic. Po przeczytaniu (kiedyś, dawno temu) „On Beauty”, czyli „O pięknie”, myślałam, że proza Smith nie jest dla mnie. Natomiast po lekturze „Białych zębów” zdecydowanie nabrałam ochoty na więcej. Cieszy mnie też, że wreszcie udało mi się przeczytać kolejną z „głośnych” powieści, w dodatku trzecia z mojej Subiektywnej Dwudziestki. Tym z was, którzy jeszcze twórczości Zadie Smith nie znają, polecam „Białe zęby” jako książkę, od której warto tę znajomość zacząć.

niedziela, 31 marca 2013

Niedzielne czytanie (5)

Witam wszystkich serdeczne w ten wciąż jakże zimny świąteczny poranek! Mimo nieco krótszej nocy (przypominam, że przestawiamy zegarki o godzinę do przodu!) jestem dziwnie pełna energii! Dzień zamierzam spędzić na odwiedzaniu znajomych i przyjmowaniu gości. A także na czytaniu, oczywiście! Jestem już w połowie "Białych Zębów" Zadie Smith, jednej z moich książek przewidzianych do czytania na ten rok. Jestem też w połowie drugiego tomu przygód sympatycznego inspektora szkolnego - o pierwszej książce Gervase Phinna możecie przeczytać tutaj. A w najbliższym czasie planuję zabrać się za te powieści:
A jakie książki będą wam towarzyszyć w najbliższym czasie? Może zastanawiacie się, co czytać? Może właśnie przeczytaliście coś wspaniałego, może chcielibyście się podzielić ze wszystkimi radosnymi książkowymi nowinkami? Mam nadzieję, że wśród czytających ten blog książkolubów, książkochłonów i książkożerców, (a także osób zupełnie normalnych) znajdzie się sporo chętnych do podzielenia się swoimi uwagami! Może pojawią się jakieś trendy książkowe, jakaś specyficzna tematyka? A poza tym, takie wymienianie się tytułami jest zawsze ciekawe!

Pozdrawiam wszystkich i idę piec czekoladowe babeczki z wiśniami - trzymajcie kciuki, żeby wyszły!

sobota, 30 marca 2013

Kryminał w angielskim stylu ("Morderstwo na mokradłach" - Sasza Hady)

Ostatnio znów naszła mnie ochota na kryminały, które na dobrych kilka miesięcy odstawiłam na półkę. Niespodziewanie przeczytałam aż trzy pod rząd. Co więcej, wszystkie trzy napisane przez polskie autorki. Na początku – obserwacja. Otóż, mam trochę problem z książkami polskich autorów i autorek, którzy akcję osadzają w innych krajach, a ich bohaterami czynią nie Polaków, a na przykład Anglików, czy Amerykanów. Nie za bardzo rozumiem, dlaczego ktoś decyduje się na ten zabieg – przecież chyba własne podwórko zna się najlepiej...? Po prostu kręcę na takie książki nosem. Jest tylko chyba jeden wyjątek, którym są właśnie kryminały – przeważnie takie stylizowane na modłę angielską.

Tak było i w przypadku „Morderstwa na mokradłach” Saszy Hady - gdyby to nie był kryminał, książką bym wzgardziła, bo autorka osadziła akcję na angielskiej prowincji, bohaterami czyniąc mieszkańców pozornie sielskiej wioski Little Fenn. Na szczęście powieść czyta się dobrze, chociaż za nic nie mogłam umiejscowić jej w czasie – z jednej strony była pełna nieco „staroświeckich” klimatów, brak też było współczesnych elementów, takich jak elektronika, a z drugiej autorka wspominała nazwiska bardziej współczesnych aktorów i aktorek. Wydaje mi się, że mógł to być zabieg celowy, dzięki temu powieść wydaje się tak jakby ponadczasowa. Ale ad rem, bo przecież nic jeszcze nie wspomniałam o samej książce...

Otóż pewnego dnia do prywatnego detektywa, Alfreda Bendelin (dyskrecja gwarantowana), który mieszka pod adresem 7c St Andrew Street, zgłasza się niejaka pani Bradbury, która pilnie potrzebuje jego pomocy. W jej domu znaleziono głowę znanego we wsi komiwojażera, a policja po prostu nie może sobie z tym poradzić. Niestety, słynny detektyw istnieje tylko na papierze i przez to przysparza prawdziwemu lokatorowi, Nicholasowi Jonesowi, niemało problemów. Najczęściej, kiedy na jego progu zjawiają się potencjalni klienci Alfreda Bendelina, Jones po prostu potrafi ich spławić. Tym razem jednak Jones okazuje się bezsilny wobec uroków ślicznej siostry pani Bradbury i zobowiązuje się do podjęcia tej sprawy, choć tak naprawdę jest policjantem specjalizującym się w fałszerstwach, a nie detektywem. Natychmiast zaczyna się pakować i w towarzystwie swego przyjaciela, Ruperta Marley'a, autora książek z Bendelinem w roli głównej, wyjeżdża do Little Fenn, czyli Mokradełka...

Fabuła „Morderstwa na mokradłach” nie jest oryginalna – morderstwo na wsi, gdzie wszyscy się znają i wszyscy są podejrzani, wiele postaci, które wiedzą o sobie wszystko i główny bohater, który usiłuje odnaleźć w tym wszystkim jakiś sens. Mimo iż historia mi się spodobała i nie domyśliłam się zakończenia, pod koniec czegoś mi w tej powieści zabrakło – jakby autorce zabrakło impetu. Pewne szczegóły nie zostały wyjaśnione, co było nieco denerwujące – mam nadzieję, że powodem jest to, że autorka w jakiś sposób nawiąże do tych ogniw w planowanej kontynuacji. Natomiast całość pozostawiła po sobie pozytywne wrażenie, bo Sasza Hady potrafi pisać, język jej powieści jest soczysty, potoczysty, a książkę się po prostu świetnie czytało. W dodatku pojawiają się w niej delikatne humorystyczne akcenty, a także subtelnie zarysowany wątek miłosny, który wcale nie rozwija się tak, jak się można tego spodziewać.

Postać nieco fajtłapowatego głównego bohatera wydała mi się ciekawa, chociaż myślę, że niezbyt wiarygodna – policjant podszywający się pod prywatnego detektywa, w dodatku fikcyjnego? Nie sądzę, żeby ktoś się na to nabrał. Ale początkowe komplikacje i nieporozumienia, kiedy Jones stara się wyjaśnić kim jest, były bardzo zabawne. Za to postać Ruperta, pewnego siebie pisarza i romansującego lowelasa była bardzo sympatyczna. Razem panowie stworzyli zabawny duet, który mam nadzieję, będzie miał jeszcze okazję razem rozwiązać jakąś zagadkę. Postacie drugoplanowe były równie intrygujące, szczególnie miejscowa panna Marple, czyli panna March, czołowa miejscowa plotkarka i źródło wszelkiej informacji.

„Morderstwo na mokradłach” Hady to jednym słowem niezły debiut. Autorka pokazała, ze potrafi pisać, więc mam nadzieję, że jej kolejne książki będą coraz lepsze. Będę się uważnie przyglądać następnym powieściom Saszy Hady, mam nadzieję, że uda jej się czymś mnie zaskoczyć.

piątek, 29 marca 2013

10 powodów, dla których książkochłon to zmora najbliższego otoczenia...

  1. Kiedy nie wie, jaką książkę czytać, zadręcza otoczenie, oczekując podjęcia decyzji i wściekając się, jeśli decyzja nie jest po jego myśli.
  2. Jakakolwiek dostępna kiedyś w domu powierzchnia pozioma jest teraz pokryta książkami, których i tak wciąż przybywa. Nawet na dwuosobowej sofie książkochłon chętniej obok siebie widzi książki, niż Ulubionego Anglika...
  3. Wiecznie wszystkim usiłuje wcisnąć książki, nachalnie dopytując się otoczenie, co chcą pożyczyć. Jedna książka mniej na półce to przecież miejsce na kolejną, prawda?
  4. Ciąga po księgarniach. I bibliotekach. I spędza tam radośnie długie godziny. Otoczenie książkochłona jest nieustannie zmuszane do wizyt w najbliższych i najdalszych przybytkach kultury piśmienniczej, także wystawach na tematy książkowe. Bo przecież wpatrywanie się w pierwsze edycje ukochanych książek fascynuje każdego!
  5. Marudzi, że Ulubiony Anglik nie czyta tyle co książkochłon, albo, że czyta nie to, co trzeba. Bo przecież jak można woleć „Paranormality” (demaskacja popularnych paranormalnych mitów) niż wspomnienia uroczego szkolnego inspektora, co?
  6. Zadaje kłopotliwe pytania o książki, ich autorów, nominacje i kolor okładek i denerwuje się, kiedy nie otrzyma na nie odpowiedzi.
  7. Domaga się, żeby Ulubiony Anglik przyniósł mu książkę, którą teraz czyta. Nie potrafi powiedzieć, gdzie się książka znajduje, zamiast tego beztrosko macha ręką w kierunku sypialni. Po czym domaga się, żeby mu przynieść wszystkie piętnaście książek, które zalegają na szafce przy łóżku.
  8. Zawsze ma przy sobie książkę. Na kindla i często też papierową. Te książki nigdy nie mieszczą się książkochłonowi w torebce, a przecież ktoś musi je nosić. Przy pakowaniu walizki usiłuje wcisnąć kolejne opasłe tomiszcze mimo braku miejsca i beztrosko namawia otoczenie do kupowania kolejnych pozycji. Które przecież się jakoś zmieszczą, prawda?
  9. Nieustannie porównuje Ulubionego Anglika do literackich bohaterów przeczytanych książek.
  10. Dzięki internetowi okazuje się, że książkochłon ma podobnych znajomych... 

    Hmmm. Na razie to wszystko, chyba, że macie coś do dodania..? 

środa, 27 marca 2013

Powrót w dobrym stylu! ("Abel i Kain" - Katarzyna Kwiatkowska)

Po raz pierwszy o Katarzynie Kwiatkowskiej usłyszałam dwa lata temu, kiedy to zachwycił mnie jej kryminalny debiut – „Zbrodnia w błękicie”, o której to książce pisałam tutaj. Zachęcałam wszystkich do czytania, a sama zachęcałam autorkę do pisania kolejnej części – także w wywiadzie z nią, opublikowanym na moim blogu. Ogromnie się więc ucieszyłam na wieść o tym, że oto wydawnictwo Novae Res właśnie wydało drugą powieść Katarzyny Kwiatkowskiej - „Abel i Kain”, a jeszcze bardziej, że dzięki uprzejmości autorki mogłam ją już teraz przeczytać. Przyznaję, że zaczynając powieść trochę się bałam, bo pierwsza książka naprawdę mi się podobała, a przecież wiadomo, że najtrudniejsze jest utrzymanie poziomu. Na szczęście, po zakończeniu lektury miałam ochotę autorce przybić piątkę! Tak trzymać i proszę o więcej!

W książce „Abel i Kain” powraca bohater, którego zdążyłam polubić w pierwszej części, detektyw – amator Jan Morawski i jego nieodłączny asystent, kamerdyner Mateusz. Tym razem mężczyzna zostaje poproszony o pomoc w rozwiązaniu zagadki morderstwa, o które jest podejrzany brat ofiary. Zamordowany dziedzic majątku wielkopolskiego, Adam Poniński, był prawdziwym degeneratem, utracjuszem, człowiekiem po prostu podłym, któremu udało się ukryć swoją prawdziwą naturę przed dumnym i władczym ojcem. Z kolei oskarżony o zabójstwo młodszy brat, Edward, to człowiek na wskroś dobry, zdolny architekt, któremu dobro i honor rodziny leżą głęboko na sercu. Nikt nie wyobraża sobie, że może on być winien, ale dlaczego w takim razie milczy? W majątku Ponińskich nasz bohater poznaje rodzinę, rezydentów i służbę, a także najbliższych sąsiadów, a krąg podejrzanych nieustannie się poszerza. Zanim Morawski rozwiąże zagadkę, będzie się musiał sporo nagłowić, nie tylko nad tym, kto jest sprawcą, ale także nad motywem tego zabójstwa.

Powieść Katarzyny Kwiatkowskiej czerpie pełnymi garściami z tradycji powieści detektywistycznej – fabuła gmatwa się, w miarę jak bohater odkrywa nowe, niespodziewane elementy układanki, z której powoli wyłania się rozwiązanie zagadki. Jedynym problemem było dla mnie początkowe zamieszanie dotyczące imion i koligacji postaci, a także zbyt wiele niespodzianek, kolejno ujawnianych przez bohaterów. I chociaż udało mi się pod koniec powieści domyśleć (częściowo) rozwiązania, to przyjemność dochodzenia do prawdy była zaiste wyborna.

Przyznam się też wam, że postać Jana Morawskiego mnie szalenie intryguje. Od czasu do czasu autorka odwołuje się do jego przeszłości, pozwala zajrzeć czytelnikowi za zasłonkę skrywającą jego osobę i zaraz zazdrośnie zasłania okno. Strasznie to frustrujące, bo chciałabym o nim dowiedzieć się jak najwięcej! Mam nadzieję, że Kwiatkowska szybko napisze kolejny kryminał z tym samym bohaterem, bo strasznie go polubiłam. Spodobały mi się też interesujące postacie drugoplanowe – przede wszystkim żarłok i leniuch, rezydent Tercjusz i przeraźliwie wścibska sąsiadka, pani Eufemia, która śmiało może być nazwana druga panią Dulską. Dodam też, że to właśnie Tercjuszowi zawdzięcza ta powieść najbardziej apetyczne momenty – opisy potraw jedzonych przez naszych bohaterów, przy których czytaniu po prostu ciekła mi ślina.

Pamiętacie moją recenzję „Morderstwa w Miłowie” Minickiej? Otóż „Abel i Kain” Kwiatkowskiej ma w sobie właśnie to coś, czego w tamtej powieści mi zabrakło - klimat! Akcja powieści toczy się w 1900 roku i autorka często i chętnie nawiązuje do realiów epoki, do najnowszych nowinek i wydarzeń historycznych. I chociaż, tak jak poprzednio, język jest raczej współczesny, to tym razem autorka sprytnie wykorzystała w niej gwarowe wyrażenia i zwroty, czyniąc całość czytelniczo bardzo przyjemną. I chociaż nie jestem pewna, czy nie pojawiły się tam jakieś nieścisłości dotyczące etykiety (kto kiedy siada i jak bardzo służba może spoufalać się z państwem), to całość była bardzo przekonująca i satysfakcjonująco opisana. Bardzo też jestem ciekawa, czy autorka, opisując posiadłość, w której rozgrywa się akcja powieści, wzorowała się na konkretnej ziemiańskiej siedzibie, bo bardzo bym chciała ja odwiedzić.

Bardzo się cieszę, że „Abel i Kain” Katarzyny Kwiatkowskiej to udana kontynuacja pierwszej powieści. Mam nadzieję, że autorka na tym nie poprzestanie i już niedługo będziemy mogli przeczytać jej kolejna książkę. Od czasu, kiedy czytałam jej debiutancką „Zbrodnię w błękicie”, na rynku pojawiło się zdecydowanie więcej historycznych kryminałów, spośród których czytelnicy zdecydowanie mają co wybierać. Wśród nich powieść Kwiatkowskiej zdecydowanie warta jest przeczytania. A kiedy po nią sięgniecie, mam nadzieję, że spodoba się wam tak samo jak mnie.

niedziela, 24 marca 2013

"Światło między oceanami" ("The Light Between Oceans" - M. L. Stedman)

Pierwszy raz usłyszałam o „The Light Between Oceans” („Światło między oceanami") M. L. Stedman gdy dowiedziałam się, że została ona nominowana do Women's Prize for Fiction, czyli byłej nagrody Orange. Piękna okładka przyciągnęła moją uwagę, opis zaintrygował, a kiedy przeczytałam pospiesznie ściągnięty na kindla fragment, wiedziałam, że książkę bardzo chcę przeczytać.  Okazało się, że M. L. Stedman udało się spełnić trzy warunki, które powodują, że książka potrafi utrzymać uwagę czytelnika. W „The Light Between Oceans” pisarka opowiedziała bowiem pasjonującą historię o intrygujących bohaterach i do tego osadziła ją w ciekawym miejscu.
Janus Rock to maleńka wysepka oddalona od południowo-zachodniego brzegu Australii o niemal sto mil, jedno z najbardziej niegościnnych i odludnych miejsc, na jakim zbudowano latarnię morską. Życie na Janus nie jest dla każdego – stanowisko na latarni obejmuje się na trzy lata, podczas których raz na pół roku na wyspę przypływa łódź z niezbędnymi zapasami i wieściami ze świata. Życie płynie odmierzane codziennymi obowiązkami, a człowiek często czuje się wydany na łaskę szalejących wokół żywiołów. Dla latarnika Toma Sherbourne'a Janus to okazja do tego, by uciec od koszmarów i przeżyć I wojny światowej. Rutyna i samotność bardzo mu odpowiadają. Dla jego młodej żony, Isabel, to nadzieja na życie pełne spokoju i szczęścia u boku ukochanego mężczyzny. Bezpiecznie samotni na maleńkiej wysepce, Tom i Izzy wiodą spokojne życie, a do osiągnięcia pełni szczęścia brakuje im tylko upragnionego dziecka. Kiedy pewnego dnia na wyspę przybija łódź z martwym mężczyzną i płaczącym niemowlęciem, Sherbourne'owie podejmują decyzję, która na zawsze odmieni ich życie.

Debiutancka powieść Stedman spodobała mi się bardziej, niż na to liczyłam. Najpierw świetne rozpoczęcie historii przykuło moją uwagę i sprawiło, że natychmiast musiałam się dowiedzieć, co stanie się dalej. Potem uwiódł mnie melodyjny, poetycki język, którym autorka opisała ludzkie odosobnienie i samotność, życie na wysepce oblewanej przez ocean, a jej język jeszcze bardziej potęgował poczucie wyobcowania i pewnej nierealności, budując klimat powieści. Opisy życia na Janus Rock były miejscami wprost magnetyczne – Tom i Izzy budujący sobie swój własny, doskonały świat, z dala od rzeczywistości, uciekający od problemów, żyjący w magicznej i szczęśliwej bańce mydlanej... I czytelnik, świadomy tego, że ta delikatna bańka może w każdej chwili prysnąć. 

„The Light Between Oceans” to porywająca i przejmująca opowieść o wyborach i ich konsekwencjach, o stracie i odzyskiwaniu, o miłości i wybaczaniu. Pojawiają się w niej potężne ładunki emocji i czasem nie łatwo mi było zdecydować, czy bohaterowie postępują słusznie, czy nie. Książka Stedman to opowieść o zwykłych ludziach postawionych w obliczu wyboru, którego konsekwencje okazują się tragiczne w skutkach. Czytelnik opowiada się po stronie to jednej to drugiej postaci, bo bohaterów nie sposób nie polubić, a żadne rozwiązanie nie wydaje się słuszne i żadne nie jest w pełni satysfakcjonujące. Przyznaję, że miejscami musiałam książkę po prostu odłożyć, by choć na trochę się uspokoić, po czym natychmiast do niej wracałam, by dowiedzieć się, co stało się dalej. (Tak, przyznaję, że moje emocjonalne rozedrganie miało sporo wspólnego także z napiętym tygodniem w pracy, ale książkę naprawdę czytałam w napięciu.) Po zakończeniu lektury doszłam do wniosku, że „The Light Between Oceans” przypomniała mi miejscami powieści Jodi Picoult, którymi się jakiś czas temu zaczytywałam. Podobne napięcie jakie towarzyszyło mi czytaniu powieści Picoult odnalazłam i w tej książce, ale powieść Stedman oprócz tego po prostu pięknie się czytało. W dodatku bohaterka oparła się pokusie i zakończenie powieści nie ma w sobie nic z zawrotnych, efektownych hollywoodzkich sztuczek. A to moim zdaniem świadczy jak najlepiej o kunszcie pisarskim autorki.

Jeśli chociaż trochę udało mi się was zachęcić do lektury, ma też dla was dobrą wiadomość – książka M. L. Stedman została już przetłumaczona na polski, pod tytułem „Światło między oceanami". (Niestety, opis wydawcy stanowczo ujawnia zbyt wiele, więc moim zdaniem powinniście go ominąć, by nie psuć sobie przyjemności lektury.) Mam też nadzieję, że Stedman coś znów niedługo napisze, bo jej debiutancka powieść udowadnia, że autorka ma prawdziwy talent. Mam nadzieję, że sięgniecie po „The Light Between Oceans” i że książka spodoba się wam tak samo jak mnie. Książkę polecam, a autorce życzę powodzenia i mam nadzieję, że znajdzie się wśród finalistek Women's Prize for Fiction.

wtorek, 19 marca 2013

"Morderstwo w Miłowie" - Alicja Minicka

Wszyscy wiedzą, że bardzo lubię kryminały, a szczególnie fascynują mnie powieści, których akcja jest osadzona w okresie międzywojennym. Dlatego książka Alicji Minickiej „Morderstwo w Miłowie” zapowiadała się bardzo ciekawie – niestety, jak dla mnie na zapowiedziach się skończyło...

W 1928 roku młoda Angielka, Samantha Greenwood, przyjeżdża w gościnę do przyjaciół swego wuja, państwa Górskich. W pozornie spokojnym wiejskim domu kłębią się ludzkie namiętności, wreszcie dochodzi do morderstwa. Miejscowy komisarz, Łukasz Darski będzie miał nie lada zadanie, by odkryć, kto jest mordercą.

Przyznaję, że fabuła mnie zainteresowała i chociaż rozwiązania niektórych zagadek się domyśliłam, pomysł był świetny! Niestety, czytając książkę miałam wrażenie szaleńczego pośpiechu – poszczególne scenki-rozdzialiki następowały po sobie tak szybko, że nie miałam właściwie czasu, by zastanowić się, co się dzieje. Zabrakło mi czasu na oddech, czasu na to, by zagadka mnie zainteresowała, by wchłonął mnie klimat... „Morderstwo w Miłowie” to cienka książeczka, a autorka upchała w niej chyba zbyt wiele – wątki, postacie, motywy i zbrodnie pozostały nierozwinięte, a szkoda, bo spodobała mi się psychologiczna warstwa książki i motywy postępowania bohaterów ukazywane podczas lektury. Zbyt wiele było morderstw, zbyt mało rozmyślań nad tym, dlaczego właściwie zostały one popełnione.

Nie rozumiem też, dlaczego główną bohaterką powieści musiała uczynić autorka Angielkę? Zwłaszcza, że ten fakt niczego nie wnosi do treści książki, nie oferuje żadnego nowego podejścia do tematu. Równie dobrze bohaterka mogłaby być Polka, nic by to bowiem nie zmieniło. W dodatku w porównaniu z postacią Teresy wypadła dość blado. 

Jednak za największy mankament tej książki uważam kompletny brak tła obyczajowego – akcja mogłaby się właściwie toczyć gdziekolwiek, kiedykolwiek. Zabrakło mi tego, co spodobało mi się w innych kryminałach retro, na przykład w książce Katarzyny Kwiatkowskiej, czy serii Konrada T. Lewandowskiego – obyczajowych szczegółów, wzmianek o wydarzeniach historycznych, jednym słowem zabrakło mi w tej książce klimatu. Właściwie miałam wrażenie, że powieść składa się wyłącznie z dialogów. Pewne rzeczy wręcz mi zgrzytnęły – nie sądzę, żeby młodzi ludzie byli aż tak wyemancypowani w tych czasach, by mówić sobie szybko po imieniu...

Reasumując, „Morderstwo w Milowie”Alicji Minickiej nie ma stylowej oprawy, intryga kryminalna nie intryguje, a całość powinna być co najmniej dwa razy dłuższa i o wiele staranniej napisana. Bardzo mi przykro, ale najbardziej w całej książce podobała mi się okładka... Nie polecam.

poniedziałek, 18 marca 2013

Rosyjska zima ("Russian Winter" - Daphne Kalotay)

Co prawda jako mała dziewczynka nie chciałam zostać baleriną, ale przyznaję, że balet mnie fascynuje i zachwyca – ale jest to dla mnie temat raczej egzotyczny i właściwie zupełnie nieznany. Jakiś czas temu próbowałam przeczytać „Tancerkę Degasa” Kathryn Wagner, ale zniechęcona odłożyłam książkę w połowie. Jednak niedawno znalazłam inną powieść, której akcja toczy się w środowisku baletowym i postanowiłam spróbować ponownie. Sięgnęłam po debiut Daphne Kalotay pod tytułem „Russian Winter” („Rosyjska zima”). Tym razem dodatkową zachętą stało się to, że akcja powieści toczy się częściowo w stalinowskim Związku Radzieckim.

„Rosyjska zima” to porządny kawał powieści obyczajowej z bardzo dobrze zarysowanym tłem obyczajowym i ciekawymi postaciami. Główną bohaterką powieści jest Nina Riewska, niegdyś słynna primabalerina najsławniejszego radzieckiego baletu, Bolszoj, obecnie stara, schorowana kobieta, która postanawia sprzedać swoją biżuterię na aukcji. Ma to być dla niej ostateczne odcięcie się od przeszłości, pogrzebanie bolesnych wspomnień z czasów jej życia w Moskwie, przed ucieczką na Zachód. A jednak przeszłość nie pozwala jej o sobie zapomnieć. Dwoje ludzi postanawia odkryć sekrety Niny i jej wspaniałych bursztynowych klejnotów - Drew Brooks, pracowniczka domu aukcyjnego i Grigorij Solodin, profesor uczelni, który ma swoje własne powody, żeby się Niną interesować.

Książka Daphne Kalotay towarzyszyła mi przez ostatni tydzień w domu i w pracy. Czytałam ją długo i powoli, zaintrygowana i (niestety) miejscami trochę znudzona, zapewne nieco niesprawiedliwie, bo przecież książka nic na to nie poradzi, że mam mało czasu i nie mogę się w nią porządnie wgryźć. W dodatku  „Rosyjska zima” to taka „niespieszna” powieść, napisana eleganckim językiem, posuwająca się naprzód z gracją baleriny, dostojnie, bez nieprzystojnych podskoków i niezgrabnych potknięć. Autorka postanowiła powieść o sprawdzony schemat wielotorowej narracji – fragmenty, które przedstawione są z punktu widzenia Niny, przeplatają się z tymi, w których do głosu dochodzą Grigorij i Drew. Ale jak zwykle w podobnych powieściach, najciekawsze były dla mnie te fragmenty, które opisywały porywające losy Niny Riewskiej w czasie jej kariery baleriny w stalinowskiej Moskwie. Z fascynacją czytałam o ciężkich warunkach, w jakich członkowie baletu musieli pracować – niedogrzewane pokoje, wieczny brak wszystkiego, nawet spinek do włosów, a także inne niedogodnościach i absurdach epoki – obowiązkowych pogadankach i narzucanym artystom zasadach sztuki, które musiały być zgodne z państwową dyrektywą... Myślę, że Kalotay udało się nie tylko bardzo udanie przedstawić porywający obraz hermetycznego świata baletu – świata wyrzeczeń, ciężkiej pracy, tyranii perfekcji, świat szarej rzeczywistości, którą taniec choć na chwilę upiększa, ale także potrafiła bardzo dobrze oddać atmosferę tamtych czasów – wszechobecne poczucie niepewności, strachu i zagubienia.
 
Historia Niny i jej kariery jest wciągająca i poruszająca zarazem – przygnębiająca codzienność przeplata się z chwilami spokoju i zadowolenia. Pomimo tego, że ludzie znikają, NKWD składa nocne wizyty, a o pewnych sprawach najlepiej nic nie wiedzieć, Nina i jej przyjaciele szukają w swoim życiu pozorów normalności. Jednak nieco luksusu, miłość, przyjaźń – wszystko to ma swoją cenę. Nina początkowo pozostaje zdumiewająco niewinna i naiwna, pochłonięta pracą i swoja karierą. Dopiero dramatyczne przeżycia na zawsze zmieniają jej życie, przeobrażając ją w pełną goryczy kobietę.

Kiedy akcja przenosiła się do czasów współczesnych, moje zainteresowanie zdecydowanie malało. Historia naszyjnika była bardzo ciekawa, przyznaję jednak, że pewne fragmenty powieści mnie nużyły – głównie te obracające się wokół Grigorija i jego uniwersyteckiego życia. Ciekawsza była postać współczesnej Niny, samotnej mieszkanki Bostonu, pozbawionej bliskich osób, zasklepionej we własnym bólu – tym psychicznymi i tym fizycznym, chociaż jej postać wydawała mi się zimna i wyniosła.

Jednak pomimo tych niedoskonałości, „Rosyjska zima” to dobre czytadło, wciągająca powieść na zimowe wieczory, która potrafi czytelnika zauroczyć i poruszyć. Jeśli szukacie powieści o miłości, stracie, zdradzie i odkupieniu, powieść Daphne Kalotay to książka dla was.

środa, 13 marca 2013

Women's Prize for Fiction 2013 - nominacje!

Nadeszła oczekiwana chwila – dziś ogłoszono listę tytułów nominowanych do Women’s Prize for Fiction 2013. Jeśli nazwa nagrody nic wam nie mówi, przypomnę, że jeszcze w zeszłym roku była to Orange Prize for Fiction. Niespodziewane wycofanie się w zeszłym roku sponsora spowodowało, że przez jakiś czas przyszłość nagrody stanęła pod znakiem zapytania. Dopiero prywatni sponsorzy, a wśród nich znane nazwiska, takie jak Cherie Blair czy Joanna Trollope, zagwarantowali ciągłość nagrody, do czasu znalezienia nowego darczyńcy. Zmieniła się więc i nazwa nagrody – Women's Prize for Fiction zamiast Orange brzmi co prawda nieco obco, ale reszta pozostaje taka sama – zwyciężczyni otrzyma statuetkę zwaną Bessie i czek na 30 tysięcy funtów. Nagroda jest otwarta dla pisarek piszących w języku angielskim, niezależnie od narodowości, których powieść została wydana w Wielkiej Brytanii w danym roku.

Przejdźmy jednak do tego, co interesuje wszystkich najbardziej – kto został nominowany do nagrody! Na liście mamy znane nazwiska, których wszyscy się chyba spodziewali, kilka nieznanych mi autorek i (przynajmniej dla mnie!) jedną niespodziankę. Wśród książek nominowanych mamy sześć debiutantek, dwie poprzednie zwyciężczynie tej nagrody, jedną autorkę z Turcji i jedną z Izraela - jednym słowem ciekawy zestaw. Ale ad rem! Oto nominowane książki.

Kitty Aldridge, "A Trick I Learned From Dead Men" - smutna i poruszająca, a zarazem dowcipna i pełna optymizmu powieść, która porusza temat żałoby. Jej bohaterem jest młody mężczyzna, który po śmierci swojej matki zaczyna pracę w domu pogrzebowym i odkrywa, że życie po śmierci istnieje. 
Kate Atkinson, "Life After Life" - nowa książka popularnej także w Polsce autorki. Jej bohaterką jest Ursuli Todd, urodzona w 1910 roku w czasie śnieżycy, a powieść opowiada o jej życiu w niespokojnych czasach XX wieku, życiu przeżywanym wielokrotnie. Intrygująca historia o drugich, trzecich i kolejnych szansach - przyznaję, brzmi to intrygująco!
Ros Barber, "The Marlow Papers" - chyba najbardziej oryginalna (a także trudna) z nominowanych książek - powieść wierszem. Poetycka fikcyjna biografia, której bohaterem jest Christopher Marlowe. Opowiada on historię swojej sfingowanej śmierci i późniejszego życia na wygnaniu, kiedy to tworzył pod nazwiskiem Williama Shakespeare'a.
Shani Boianjiu, "The People of Forever are Not Afraid" -debiutancka powieść izraelskiej autorki o dorastaniu. Jej bohaterkami są trzy młode kobiety, które zostają powołane do wojska. To powieść o zderzeniu przyjaźni, miłości i rodzinnych związków ze strachem i przemocą.
Gillian Flynn, "Gone Girl" - niespodziewana nominacja dla autorki książki, którą niedawno czytałam i o której pisałam tutaj. Thriller nominowany do WPfF? Ale za to jaki thriller!
Sheila Heti, "How Should a Person Be?" - powieść kanadyjskiej autorki, która łączy fikcję, wspomnienia i filozoficzne rozważania, i jest w dużej mierze oparta na rozmowach Heti z jej przyjaciółmi. Jej bohaterką jest Sheila, która po nieudanym małżeństwie próbuje nauczyć się żyć i tworzyć od nowa.
A M Homes, "May We Be Forgiven" -książka, która opowiada o współczesnej Ameryce, o rodzinie i jej konfliktach. Bohaterem tej powieści pełnej satyry i czarnego humoru jest mężczyzna, który popełnia wstrząsający akt, przeżywa kryzys, po czym dokonuje przewartościowania swojego dotychczasowego życia.
Barbara Kingslover, "Flight Behaviour" - w 2010 roku autorka została laureatką Orange Prize za powieść "The Lacuna". Bohaterka najnowszej książki jest Dellarobia Turnbow (coza niezwykłe imię!!!), która przypadkiem odkrywa przerażający i piękny cud natury, a jej odkrycie całkowicie odmienia jej życie. Powieść z ekologicznym przesłaniem, porusza tematy ubóstwa, systemu klasowego, a przede wszystkim zmian klimatycznych.
Deborah Copaken Kogen, "The Red Book" - historia czterech przyjaciółek, które po latach spotykają się podczas zjazdu klasowego. Każda z nich dźwiga bagaż doświadczeń, rozczarowań i sekretnych pragnień. Czy okaże się, że ich życie może zmienić się w jeden weekend?
Hilary Mantel, "Bring Up the Bodies" - tej nominacji wszyscy się chyba spodziewali. Wspominałam już o tej powieści przy okazji nominacji do Man Booker Prize. Czyżby Hilary Mantel miała w tym roku zdobyć wszystkie najważniejsze nagrody literackie?
Bonnie Nadzam, "Lamb" - kolejny debiut, opowiedziana z perspektywy głównego bohatera historia poruszająca trudny i brudny temat relacji między dojrzałym mężczyzną a jedenastoletnią dziewczynką, która zmienia się w niepokojącą historię o manipulacji i nadużyciu władzy.
Emily Perkins, "The Forrests" - osadzona w Nowym Jorku i Nowej Zelandii powieść o dziwnej rodzinie, która stopniowo koncentruje się na jednej bohaterce - Dorothy Forrest, której historię śledzi czytelnik od jej dzieciństwa, poprzez pierwsza miłość, małżeństwo i macierzyństwo. Powieść Perkins to saga rodzinna celebrująca zwyczajne życie.
Michèle Roberts, "Ignorance" -poruszająca powieść o dwóch dziewczynach, które w różny sposób próbują sobie radzić z okropieństwami wojny. Jej akcja toczy się w czasie II wojny światowej, w okupowanej Francji. Powieść Roberts jest pełna liryzmu i jednocześnie bardzo realistyczna, pełna brzydoty i strachu.
Francesca Segal, "The Innocents" - powieść Segal zdobyła w tym roku nagrodę Costy dla najlepszego debiutu. To opowieść o miłości, pokusie i obowiązku. Jej bohaterami są Adam i Rachel, młoda para, która wreszcie zamierza się pobrać. Jednak nieoczekiwany przyjazd pięknej kuzynki, zmienia wszystko - Ellie reprezentuje bowiem wszystko to, czego Adam starał się unikać i to, co go najbardziej pociąga.
Maria Semple, "Where’d You Go, Bernadette" -Bernadette Fox to kobieta o wielu twarzach - żona, matka, najlepsza przyjaciółka swojej córki, zmora innych matek,  utalentowana pani architekt, kobieta z problemami. Pewnego razu Bernadette znika. Powieść Semple to zabawna powieść o dysfunkcyjnej rodzinie, macierzyństwie i Antarktyce.
Elif Shafak, "Honour" - osadzona w Turcji i Londynie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku powieść Shafak śledzi losy tureckich imigrantów Pembe i Adema oraz ich trojga dzieci. To książka o miłości, zdradzie i zderzeniu różnych kultur, a także tradycji i nowoczesności. 
Zadie Smith, "NW" - kolejne nazwisko, którego obecności na tej liście wszyscy się chyba spodziewali. Autorka, która podobnie jak Kingsolver zdobyła już tę nagrodę za swoja powieść "On Beauty". Najnowsza, długo oczekiwana książka Smith to tragi-komiczna historia czworga Londyńczyków, którzy jako dzieci dorastali w tej samej dzielnicy, ich dorosłego życia i przypadkowego spotkania, które każe im spojrzeć na swoje życie w zupełnie nowy sposób.
M L Stedman, "The Light Between Oceans" -Historia o miłości, decyzjach i tragicznych konsekwencjach. Bohaterem tej debiutanckiej powieści jest Tom Sherbourne, latarnik mieszkający wraz z żoną na małej australijskiej wysepce. Pewnego razu, na brzegu rozbija się łódź z martwym mężczyzną i małym dzieckiem. Tom i Izzy podejmują decyzję, która na zawsze odmieni ich życie.
Carrie Tiffany, "Mateship with Birds" - akcja tej powieści rozgrywa się w latach 50 ubiegłego wieku w Australii. To opowieść o młodym pożądaniu, dojrzałej miłości, historia dwojga bohaterów: farmera Harry'ego i Betty, samotnej matki, rozgrywająca się na tle australijskiej przyrody. Książka pełna spostrzeżeń o zachowaniach ludzi, ptaków i zwierząt. 
G Willow Wilson, "Alif the Unseen" - debiut amerykańskiej autorki, intrygująca opowieść o egipskim hakerze, mieszanka urban fantasy i romansu. Techno-thriller, w którym autorka próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy w wieku zaawansowanych technologii religia ma jakiś sens.

Ufff. To już wszystko. Tym, którzy wytrwali do końca, zadam zwykłe pytania. Kto jest waszym faworytem? I które książki zainteresowały was najbardziej? Kogo wam na tej liście zabrakło?