poniedziałek, 12 listopada 2012

Tajemnice angielskich rezydencji (James Anderson - "The Affair of the Bloodstained Egg Cosy")

Wiadomo nie od dziś, że mordercy, złodzieje i inni kryminaliści najbardziej lubią swój zbrodniczy proceder uprawiać w zaciszu angielskich rezydencji. Może sprzyja temu spokojna atmosfera starych bibliotek, galerie z portretami przodków, może uczynna, bezszelestna służba, spełniająca wszystkie zachcianki gości, może wygodne sypialnie, wykwintne posiłki... Co rusz jakiś zbrodniarz odwiedza posiadłość tego czy innego lorda i w sposób iście nieangielski psuje trwający od wieków ład i porządek. Nie inaczej dzieje się i w książce Jamesa Andersona pod złowieszczym tytułem „The Affair of the Bloodstained Egg Cosy” („Sprawa zakrwawionej nakrywki na jajko”).

W wiejskiej posiadłości księcia Burford wiele się dzieje – spotkania polityczne na najwyższym szczeblu, demonstracje kolekcji broni palnej, morderstwo i kradzież. Na miejsce przybywa (niechętnie) detektyw Wilkins, który już na początku, dość nietypowo, oświadcza: „Nie oczekujcie, że uda mi się cokolwiek rozwikłać”. Na szczęście ma do pomocy dwie młode i odważne dziewczęta oraz tajemniczego mężczyznę, który wcale nie jest tym, za kogo się podaje. Doprawdy, naszemu detektywowi musi się udać!

Jest coś bardzo wciągającego w cosy crime, w kryminałach, w których przestępcy są zawsze bardzo szarmanccy, dobrze ubrani i wychowani, a zbrodnie popełnia się pomiędzy jednym koktajlem a drugim. Sam Anderson powiedział kiedyś, że lubi, gdy jego zbrodniarze cytują Szekspira. W dodatku tło obyczajowe jest wyjątkowo interesujące (lata trzydzieste to jedna z moich ulubionych epok!), miejsce akcji - klimatyczne (dom z wielowiekową historią i sekretnym przejściem!), nawet język odpowiednio stylizowany. „The Affair...” to świetna powieść w stylu retro dla wielbicieli kryminałów w stylu Agathy Christie.

Jamesowi Andersonowi udało się świetnie wczuć w nastój klasycznych powieści detektywistycznych Złotego Wieku Kryminałów. Jest w tej powieści wszystko to, co lubię. Atmosferyczne miejsce akcji, zamknięte koło podejrzanych, mnogość postaci, z których każda ma swoje tajemnice, odkrywane kolejno, krok po kroku, podczas śledztwa. Jest więc właściciel posiadłości i jego rodzina, są i goście zaproszeni oraz niespodziewani, są przyjaciele rodziny. Jest też i detektyw i jego sprzymierzeńcy, którzy pomogą zbierać wskazówki i ślady, aż wreszcie wszystkie zagadki zostają wyjaśnione w kluczowej scenie końcowej, kiedy to detektyw gromadzi wszystkich podejrzanych w salonie i wskazuje palcem mordercę. Tak, wiem, to strasznie stereotypowe, ale „The Affair...” utrzymuje właściwy ton i napięcie, zagadka jest ciekawa, a rozwiązanie satysfakcjonujące. To książka lekka i napisana nieco z przymrużeniem oka, bo przecież autor jej był jak najbardziej współczesny.

Kiedy zabraknie wam w domu książek Agathy Christie, kiedy macie ochotę na klasyczny whodunnit z przymrużeniem oka, sięgnijcie po „The Affair of the Bloodstained Egg Cosy” Jamesa Andersona. Dajcie się uwieść czarowi angielskich rezydencji i ich mieszkańców.A jeśli polubicie mieszkańców Alderley, to czekają na was dwa kolejne kryminały w tej serii.

PS. Gdyby ktoś się zastanawiał, jak wygląda taka watowana nakrywka na jajko, poniżej prezentuję przykładowy obrazek poglądowy z sieci: 

środa, 7 listopada 2012

Małgorzata Gutowska-Adamczyk, "Podróż do miasta świateł. Róża z Wolskich"

Znacie to uczucie, kiedy zabieracie się za nową książkę ulubionego autora? Miłe uczucie powrotu w znane kąty, a z drugiej strony przyjemne zaciekawienie i podekscytowanie nową historią? Właśnie tak się czułam, kiedy zaczęłam czytać nową powieść Małgorzaty Gutowskiej Adamczyk, „Podróż do miasta świateł. Róża z Wolskich”. Była to jedna z najbardziej oczekiwanych przeze mnie tej jesieni premier, książka, po której wiele oczekiwałam i przyznaję, że nieco się bałam, iż moim wymaganiom nie sprosta. Początkowe rozdziały, które przeniosły mnie do dziewiętnastowiecznego Paryża, widzianego oczyma Róży i jej matki, Krystyny, były jednak tak sugestywne, że moje obawy szybko się rozwiały, a zanim się spostrzegłam, przeczytałam już prawie połowę książki. 

Tym, którzy tak jak ja zachwycali się „Cukiernią pod Amorem”, bohaterów „Podróży do miasta świateł” nie trzeba właściwie przedstawiać. Dzięki kunsztowi narratorskiemu autorki, również osoby, które jeszcze „Cukierni...” nie znają (jeśli są jeszcze na świecie tacy czytelnicy...!), powinni się odnaleźć w tej historii szybko i bez problemów. Główną bohaterką pierwszej części „Podróży...” jest Róża Wolska, która pojawiła się w poprzedniej serii jako kochanka Tomasza Zajezierskiego. Tu poznajemy ją jako małą dziewczynkę, która wraz z matką przybywa do Paryża, by pod opieką wuja oczekiwać powrotu ojca z Syberii. Po klęsce powstania styczniowego panie Wolskie, podobnie jak wiele ich rodaczek, znalazły się w trudnej sytuacji finansowej, więc protekcja zamożnego krewnego może zapewnić im wygodne życie i zapłacić za leczenie niemej dziewczynki. Jednak ich życie w „mieście świateł” nie będzie wcale usłane różami, przyjdzie im jeszcze wiele wycierpieć, a Paryż okaże się miastem wielu przeciwieństw - miastem miłości, zdrady, piękna, brzydoty, głodu, sztuki, rewolucji, marzeń i rozpaczy. 

Również powrót do Gutowa, do pałacu w Zajerzycach, nie rozczarował. Chociaż tak jak w przypadku „Cukierni pod Amorem” najbardziej przypadła mi do gustu część historyczna, to dzięki Ninie, współczesnej bohaterce powieści, miałam okazję poznać dalsze losy bohaterów „Cukierni”. Nina na prośbę Igi Toroszyn poszukuje informacji o portrecie Tomasza Zajerzyckiego, namalowanego przez sławną Różę de Vallenord. Wdaje się też w romans z tajemniczym, przypadkowo poznanym mężczyzną, w tym samym czasie próbując zmienić swoje toksyczne relacje z matką. 

Związki między matkami i córkami są zresztą jednym z głównym motywów „Podróży do miasta świateł” - zarówno Nina jak i Róża całe życie zmagają się z poczuciem winy wobec swoich matek, ich stosunki są napięte, pełne nieufności, a nawet strachu, skażone poczuciem winy, że obie córki jakoś swoje matki rozczarowały, nie spełniły pokładanych w nich nadziei. Krystyna jest matką zaborczą i zgorzkniałą, która nie potrafi córce okazać miłości, Irena jest samotną kobietą, która nie potrafi być samodzielna, za wszelką cenę stara się córkę przywiązać do siebie, często uciekając się do emocjonalnego szantażu. Autorce udało się te toksyczne relacje przedstawić znakomicie, szczególnie postać Krystyny jest bardzo interesująca. 

Róża, główna bohaterka powieści, przypomniała mi inną postać z powieści Gutowskiej – Adamczyk, Ginę Weylen. To kolejna postać nakreślona przez autorkę mocną kreską, kobieta pełna sprzeczności, pasji i namiętności. Kolejna kobieta, która pragnie być niezależna, która porzuca konwenanse, szuka swojej drogi w życiu. Róża-kochanka, Róża-malarka, Róża-córka. Kobieta, która kocha, marzy i w końcu oddaje się miłości bez reszty. Jednym słowem – bardzo interesująca postać. Będę czekać niecierpliwie na tom drugi, żeby przekonać się, jak potoczą się jej losy. 

To, co mnie w tej książce dodatkowo urzekło, to portret miasta. Zawsze z  przyjemnością czytam o miejscach mi znanych, nawet tak powierzchownie, jak stolica Francji, w której byłam tylko jeden raz. A jednak klimat miasta chyba na mnie zadziałał, bo nie tylko chciałabym tam wrócić, ale i czytałam z przyjemnością o znanych mi miejscach... Paryż belle epoque mnie zafascynował. Sztuka, polityka, życie codzienne – autorce udało się w książce zawrzeć wiele ciekawych detali historycznych, ciekawostek i smakowitych szczegółów, które pomagają w utrzymaniu nastroju książki, tworzą specyficzny klimat i pomagają czytelnikowi wciągnąć się w nurt opowieści. Dzięki temu „Podróż do miasta świateł” ma ten specyficzny, magiczny klimat, który tak urzekł mnie w cukiernianej trylogii. A teraz pozostaje mi tylko czekanie... Jakoś będę musiała dotrwać do przyszłego roku, kiedy to ukaże się kolejna część książki. Na pocieszenie muszę zdobyć książkę Małgorzaty Gutowskiej-Adamczyk i Marty Orzeszyny „Paryż miasto sztuki i miłości w czasach belle époque”, by chociaż na chwilę dłużej pozostać w tamtych paryskich klimatach.... 

Polecam wam „Podróż do miasta świateł” jako wyśmienite czytadło na długie jesienne wieczory spędzane przy kominku (lub kaloryferze), z kubkiem herbaty. Dajcie się zauroczyć powieści i przenieście się w czasie do magicznie fascynującego Paryża.

sobota, 27 października 2012

Magiczno-kryminalny Londyn ("Rivers of London" - Ben Aaronovitch)

Co prawda na blogu zamilkłam, ale to nie znaczy, że nie czytam. Czytam. Mało, ale czytam. Po opowieściach rodzinnych nadszedł czas na kryminały. Różne, różniste. Głównie z lat 20 dwudziestego wieku. Ale też i bardziej... specjalistyczne... Znajoma z pracy, wielbicielka kryminałów i sensacji wszelkiej maści, poleciła mi kryminał nieco inny niż wszystkie. W ten sposób wpadła w moje ręce debiutancka powieść Bena Aaronovitcha „Rivers of London” („Rzeki Londynu”). Jej bohaterem jest zwykły policjant, Peter Grant, który próbuje spisać zeznania świadka pewnego morderstwa.  Świadek okazuje się być duchem i to już jest koniec zwykłego życia Granta.  Zamiast spędzać dnie na przepisywaniu zeznań, pomaga swojemu szefowi w wyjaśnieniu sprawy brutalnych morderstw, a w przerwach pomaga zażegnać konflikt pomiędzy duchami rzeki Tamizy... Kiedy nie patroluje ulic Londynu, Grant uczy się podstawowych zaklęć. 

Peter Grant to narrator dowcipny, ironiczny i wygadany. To dobry policjant, chociaż czasem zbytnio roztargniony. Jego ciekawość jest wprost zaraźliwa, a jego dygresje i dyskusje z czytelnikiem są często zabawne, szczególnie kiedy zawierają wzmianki o popularnych pop-kulturowych programach, czy postaciach. Magia i praktyka czarodziejska to dla niego okazja, by się wykazać jako ktoś lepszy niż zwykły policjant. Pozostali bohaterowie też nie pozostają w tyle – enigmatyczny inspektor Nightingale, bezpośredni przełożony głównego bohatera, groźny inspektor Seawoll, a także przyjaciółka Granta, policjantka Lesley May, predestynowana do rzeczy wielkich (w przeciwieństwie do Granta, którego przeznaczenie to wypełnianie formularzy). Oprócz policjantów „Rivers of London” zaludniają magiczne postacie: upersonifikowane dopływy rzeki, które wdają się w bójki o terytorium, pełna seksapilu Nigeryjka, która mieszka w bloku i jest boginią Tamizy, Molly, tajemnicza mieszkanka The Folly, a także okazjonalne duchy i wampiry.

Dla mnie „Rivers of London” to lektura idealna! Zaczyna się jak porządny kryminał, od morderstwa, a potem Aaronovitch niespodziewanie wprowadza Elementy Dodatkowe i zaczyna się prawdziwa zabawa. Aaronovitch przedstawia magię jako coś zupełnie normalnego, wplecionego w naturalny porządek rzeczy, niemal jak problem naukowy. Nic w tym dziwnego, bo patronem czarodziei jest sam Isaac Newton. Magia Londynu jest wpleciona w ulice, zakątki i budynki miasta, takie jak siedziba magii i czarodziejów, The Folly. (A propos, przeczytałam gdzieś, że „Rivers of London” porównuje się do książek o Harrym Potterze. Nie mam pojęcia skąd wzięło się to porównanie, bo kryminał Aaronovitcha nie ma z opowieścią o młodym czarodzieju nic wspólnego. Może tylko to, że i Harry i Peter niespodziewanie dowiadują się, że magia istnieje.) Tak, nie każdy czytelnik gustuje w elementach fantastycznych, ale myślę, że książka Bena Aaronovitcha może spodobać się także miłośnikom kryminałów proceduralnych. Sporo jest w niej mowy o żmudnej papierkowej robocie, o nudnych szczegółach pracy policji. Policjanci chodzą do pracy, wykonują rutynowe zadania, a większość z nich jest nieświadoma, że obok istnieje zupełnie inny świat. To, co mnie w tej książce wyjątkowo urzekło, to topografia Londynu. W książce pojawiają się nie tylko znajome ulice i dzielnice, ale i sklepy, restauracje i puby. Bardzo lubię czytać o dobrze znanych miejscach - zamykam oczy i wraz z bohaterami spaceruję ulicami, jadę metrem, patrzę, jak na Covent Garden uliczni buskerzy zabawiają tłumy turystów. Zawsze wiedziałam, że Londyn jest niesamowity i pełen tajemnic. Miło, kiedy okazuje się, że miałam rację!

Dla tych z was, których moja recenzja zachęciła do przeczytania „Rivers of London”, mam dobrą wiadomość. Wydawnictwo Mag planuje wydanie debiutanckiej książki Aaronovitcha na pierwszy kwartał 2013 roku. Przede mną dwie kolejne części serii, „Moon Over Soho” i „Whispers Under Ground”, a jeśli spodobają mi się one tak samo, jak część pierwsza, to na pewno sięgnę po „Broken Homes”, najnowszą powieść o Peterze Grancie, która ukaże się na rynku w przyszłym roku.


niedziela, 21 października 2012

Co robię, kiedy nie piszę... (Wizyta w Cardiff)

Uwielbiam jesienne wyjazdy. Pogoda, jeśli dopisuje, zdecydowanie sprzyja turystycznym eskapadom, a chociaż dni są coraz krótsze, to i tak można je wypełnić po brzegi... Nie ma też nic przyjemniejszego niż zasłużony odpoczynek, szczególnie po kilku tygodniach intensywnej pracy... Właśnie wróciliśmy z Ulubionym Anglikiem z krótkiego wypadu do Cardiff, stolicy Walii, gdzie przez kilka dni intensywnie zwiedzaliśmy miasto i pobliskie zamki, ciesząc się dopisującą pogodą i dobrym jedzeniem. Była to moja pierwsza wizyta w Walii, ale już wiem, że na pewno nie ostatnia. Pobyt w Cardiff był odpoczynkiem typowo miejskim – zwiedzaliśmy bowiem głównie zabytki (i miejsca) położone w centrum lub na obrzeżach miasta, takie jak na przykład zamek Cardiff, katedrę w Llandaff oraz położone w zatoce Cardiff Wales Millennium Centre i malutki norweski kościółek... 
 
Najstarsza, normańska część zamku Cardiff.
Styl, w jakim nowsza część zamku została udekorowana, można nazwać gotyckim przesytem, wiktoriańską interpretacją średniowiecznego przepychu...(niestety, wnętrza ciężko się fotografuje, więc przepraszam za słabą jakość zdjęć...)
Detal z sufitu sali bankietowej
Zimowa Palarnia, malutki pokoik zdobiony detalami symbolizującymi upływ czasu.
Sypialnia trzeciego markiza Bute, który był odopwiedzialny za wygląd posiadłości.
XII-wieczna katedra Llandaff, zbudowana na miejscu wcześniejszego kościoła chrześcijańskiego
.
Wnętrze katedry to mieszanka starych i nowych elementów.
Wales Millenium Centre w Cardiff Bay, centrum kulturalne i siedziba wielu organizacji artystycznych
Norweski kościół, do którego uczęszczał jako dziecko Roald Dahl
Chociaż Cardiff to miasto, które można zwiedzać przez cały tydzień, postanowiliśmy jednak poszerzyć nasze horyzonty... Wybraliśmy się do pobliskiej miejscowości Caerphilly, by zwiedzić ruiny jednego z największych zamków średniowiecznych w Wielkiej Brytanii, a także pobliski Castell Coch, malutki zamek-fantazję w stylu gotyckim, zbudowany w XIX wieku. 
Caerphilly Castle, ruiny zamku, które zamieszkują tajemniczy mnisi...
Wielka sala w zamku Caerphilly
Kiedy przyjechaliśmy do Caerphilly czekała nas miła niespodzianka - podnieconym szeptem UA poinformował mnie, że członek ekipy filmowej, parkującej pod zamkiem miał na rękawie naszywkę z logo jego ukochanego serialu. Tak! W zamku kręcono właśnie kolejny odcinek nowej serii kultowego serialu Doctor Who... Niestety, nie dane nam było zobaczyć głównych bohaterów, ale i tak wiemy, że tam byli...
To nic, że to tylko krzesło... To tak, jakby był to sam Doctor Who...
Mnisi w ruinach zamczyska...popijają herbatkę
Okazuje się, że w Cardiff i okolicy aż roi się od twórców filmowych... Popularne seriale BBC, takie jak Doctor Who i Torchwood kręcone są właśnie w Cardiff. To właśnie tam istnieje ściana pamięci poświęcona Ianto Jonesowi, popularnemu bohaterowi serialu, uśmierconemu przez reżysera w poprzednim sezonie.
Fani nie mogą się pogodzić z odejściem bohatera...
Ale to nie był koniec niespodzianek! W Castell Coch, kolejnym miejscu, które tego dnia odwiedziliśmy, natknęliśmy się na kolejną ekipę filmową!!! Tym razem Walia udawała Włochy na potrzeby nowego serialu "Da Vinci's Demons"... 
Ekipa przygotowuje się do wieczornych zdjęć...
Zameczek zwany Czerwonym
Wystrój wydaje się wam znajomy?
Słusznie, bo należał do tego samego zapaleńca, co zamek Cardiff, czyli markiza Bute...

...i został odrestaurowany w podobnym stylu.
Tak, pobyt w Cardiff był pełen wrażeń... Nie mogło wśród nich zabraknąć i tych książkowych... Już pierwszego dnia namierzyłam bibliotekę w Cardiff, którą kilka lat temu uroczyście otworzył zespół Manic Street Preachers...
Sześć pięter wiedzy i fantastyczna maszyna sortująca zwrócone książki. Jestem pod wrażeniem!
Znalazłam też starą bibliotekę!
Korytarz Starej Biblioteki, w budynku której dziś znajduje się centrum informacji turystycznej i muzeum.

Okazało się też, że akurat w tym tygodniu w księgarni Waterstones będzie podpisywała swoją autobiografię Clare Balding, znana prezenterka sportowa. Jak się domyślacie, już od jakiegoś czasu chciałam przeczytać jej książkę!
Ja i Clare Balding - kobieta, która rzuciła kiełbaską w królową angielską.
A skoro już jesteśmy przy księgarniach, to słusznie się domyślacie... Przy tak napiętym programie nie mieliśmy zbyt wiele czasu na czytanie... To jednak nie powstrzymało nas przed zakupami!

Książki i smok walijski, czyli niektóre pamiątki...
Erin Morgenster, "The Night Circus" ("Cyrk nocy") - powieść, która właśnie została wydana na język polski. Powieść o niezwykłym cyrku, potyczkach i miłości, nominowana w tym roku do nagrody Orange.
The Ngaio Marsh Collection - trzy pierwsze powieści słynnej nowozelandzkiej autorki, w której występuje angielski detektyw policyjny Roderick Alleyn. Marsh uważana jest za jedna z "królowych kryminałów", obok Agathy Christie, czy Dorothy Sayers.
Haruki Murakami, "1Q84" -  Równoległe światy, fantastyczne postacie i splecione losy dwojga ludzi. Powieść, której wielbicielom prozy Murakamiego nie trzeba przedstawiać. Wreszcie muszę jakąś książkę tego autora przeczytać.. Tę polecała mi już dawno moja mama...
Simon Garfield, "On The Map" - nowa książka autora "Just My Type", o której Ulubiony Anglik pisał tutaj. Historia map i tego, co z nimi związane. UA nie mógł nie zakupić... 
Clare Balding, "My Animals And Other Family" - autobiografia słynnej prezenterki sportowej, wielbicielki koni. Historia dzieciństwa spędzonego wśród zwierząt i członków rodziny królewskiej.
Miranda Hart, "Is It Just Me?" - Miranda Hart to niesamowicie zabawna główna bohaterka i autorka serialu "Miranda". W tej książce pisze głównie o niezręcznych doświadczeniach, niefortunnych wpadkach i wstydliwych sekretach, w które obfituje dorosłe życie.
Caitlin Moran, "Moranthology" - zbiór esejów i artykułów na różnorakie tematy, które Moran napisała dla The Times. Jak się słusznie domyślacie kolejna książka, na zakup której namówiłam UA. Poprzednią jej książkę po prostu pochłonął w jeden dzień, myślę, że z tą będzie podobnie. 
Charlie Brooker, "I Can Make You Hate" - czyli kolekcja artykułów autorstwa kolejnego ulubionego kolumnisty UA. Brooker to pisarz i prezenter telewizyjny, który lubi ponarzekać na wszystkie tematy, a to oznacza, że książka musi mu się spodobać. 

Przyznaję, że jest to niezła kolekcja książek. Cieszę się, że to nie ja musiałam targać nasza napchaną bóg wie czym walizkę. Na następny wyjazd musimy chyba kupić większy bagaż...

wtorek, 16 października 2012

Man Booker 2012 - wyniki


Pozdrowienia z Walii! Razem z Ulubionym Anglikiem oglądamy Great British Bake Off, czytamy książki, pijemy herbatę i odpoczywamy po całodniowym zwiedzaniu zamku Cardiff i zatoki... Jutro mamy nadzieję zwiedzić Caerphilly i jeden z największych zamków średniowiecznych w Europie. Dziś wpadłam tylko na chwilę, żeby przeprosić za nieobecność (praca, praca, praca...) i żeby przypomnieć, że dziś ogłoszenie wyników Man Bookera Prize 2012. Za godzinę pojawi się nazwisko  zwycięzcy, a ja przyrzekam, że po powrocie  napiszę coś więcej...

Update:

Zwyciężczynią nagrody Man Booker 2012 została po raz kolejny Hilary Mantel, za jej powieść "Bring Up The Bodies". 



niedziela, 23 września 2012

Weekend...

Nie ma co się oszukiwać, proszę państwa, jesień zawitała w nasze progi. Przyniosła ze sobą chłodne noce, deszcz i chroniczne uczucie niedospania. Dlatego między innymi od kilku dni, gdy tylko mogę, zagrzebuję się pod ciepłą kołdrę i odpływam w objęcia Morfeusza.

Jedynie wczoraj udało mi się wykrzesać z siebie wystarczającą ilość energii, by udać się z Ulubionym Anglikiem do The Royal Courts of Justice, czyli neogotyckiego gmachu Sądu Królewskiego, który można zwiedzać było w ten weekend, w ramach inicjatywy Open House Weekend. Trudno w to uwierzyć, ale potężne gmaszysko sądu zostało zbudowane dopiero w XIX wieku. Z wyglądu przypomina bowiem gotycki, strzelisty kościół, a nie instytucję państwową...


W Law Courts odbywały się też specjalnie przygotowane, arcyciekawe warsztaty i prezentacje. My wysłuchaliśmy dwóch – na temat tego, co właściwie dzieje się w małych, wykładanych drewnianą boazerią salkach sądowych (na przykład jak wyglądają obrady sądu, kto gdzie siedzi, o różnych rodzajach rozpraw) oraz o roli strażnika, czy raczej woźnego sądowego (Tipstaff). Tipstaff to bardzo interesująca postać w Law Courts – przede wszystkim ma on corocznie do spełnienia kilka ważnych ról ceremonialnych, na przykład eskortowanie sędziów, czy burmistrza Londynu (Lord Mayor of London) na ceremonię zaprzysiężenia. Tipstaff, który reprezentuje prawo i autorytet sądu, podąża na czele procesji w ceremonialnym stroju, składającym się z czarnej kurtki ze srebrnymi guzikami, białej muszki, białych rękawiczek i czarnej, ozdobnej czapki z daszkiem. Jako odznakę urzędu niesie krótką, około piętnastocentymetrową ceremonialną laskę (staff). Laska ta kiedyś była znacznie dłuższa, bo ponad metrowa, i mogła być użyta przez strażnika do obrony, lub zatrzymania uciekającego przestępcy. Ponadto w pustej, wydrążonej lasce przenoszono nakazy sądowe, które można było wyjąć ze schowka po odkręceniu czubka (tip), zwykle w kształcie korony. Takie właśnie ciekawostki opowiadał nam obecny Tipstaff, pełniący tę funkcję od ponad dwudziestu lat. Okazało się jednak, że ma on także inne obowiązki – przede wszystkim te związane z ze przypadkami uprowadzenia dzieci – to on ma za zadanie odnaleźć dziecko, zatrzymać je w kraju, na przykład poprzez odebranie dorosłej osobie paszportu dziecka, a czasem i odstawić je w bezpieczne miejsce. Jest też odpowiedzialny za doprowadzenie niektórych osób do sądu. Jednym słowem – praca Tipstaffa jest bardzo ciekawa, różnorodna i głęboko zakorzeniona w angielskiej tradycji.

Muszę przyznać, że wycieczka do The Royal Courts of Justice była niezwykle interesująca, znacznie ciekawsza, niż się spodziewaliśmy. Do tego to udane popołudnie zakończyliśmy w angielskim stylu, konsumując słynną afternoon tea, czyli zestaw pysznych, malutkich kanapek, angielskich scones, czyli bułeczek zwykle podawanych z gęstą śmietaną i dżemem i słodkich ciast, a wszystko to popijane herbatą Earl Grey... Mniam. 

Niestety, dziś okazało się, że energii starczyło mi zaledwie na jeden dzień. Teraz siedzę w kuchni, popijam kawę, gapię się na mokry od deszczu ogródek i podczytuję Kolejną Agatkę. Nigdzie się nie wybieram. Nie ma bowiem nic lepszego na deszczowe popołudnie niż powrót do znanych kątów literackich. Książki znane, sprawdzone i wciągające sprawdzają się w takich okolicznościach najlepiej... A jakie są wasze sposoby na niedzielne, deszczowe popołudnia?

poniedziałek, 17 września 2012

Piastowskie sprawy (Elżbieta Cherezińska, "Korona śniegu i krwi")

Jakiś czas temu narzekałam, że nikt nie pisze w Polsce powieści historycznych – no to teraz to odszczekuję! Jakiś czas temu skończyłam czytać „Koronę śniegu i krwi” Elżbiety Cherezińskiej i do tej pory nie mogę się od niej uwolnić! Nie tylko jest to książka fantastyczna, niebezpiecznie wciągająca i niesamowicie interesująca, ale do tego oparta na faktach! Wyobraźcie sobie powieść pełną intrygujących postaci, zagmatwanych wątków, sekretów, szczęśliwych zbiegów okoliczności, miłości i tragedii. Niech się schowa „Gra o tron”, Tudorzy mogą nam nagwizdać, Piastowie po prostu rządzą!! Średniowiecze nigdy nie było bardziej interesujące!

Książka Elżbiety Cherezińskiej to opowieść o trudnym okresie w historii Polski – rozbiciu dzielnicowym i próbach zjednoczenia Polski przez Przemysła II, pierwszego władcy połączonego królestwa. W szkole bardzo lubiłam historię, chociaż przyznaję, że akurat okres rozbicia dzielnicowego nie wydawał mi się specjalnie ciekawym – przede wszystkim większość książąt strasznie mi się myliła, nosili takie same imiona, a księstewka były tak poszatkowane, że właściwie nie wiadomo było, kto gdzie rządzi. Do tego – o zgrozo! – myślałam, że pierwszym królem polskim po zjednoczeniu dzielnic był Władysław Łokietek. Postać Przemysła II wcale mi nie była znana. No cóż, ta powieść to na pewno zmieniła! Bo autorka nie tylko pisze o historii naszego kraju zajmująco. Ona ją ożywia, uwspółcześnia, a jednocześnie umagicznia, przeistacza w epicką opowieść o walce dobra ze złem, o klątwach i rycerzach walczącym przeciw smokom.

Na samym początku porównałam „Koronę śniegu i krwi” do „Gry o tron” i jeśli zastanawiacie się dlaczego, skoro ma być to powieść historyczna, muszę też dodać, że jest w powieści Cherezińskiej znalazło się też miejsce na magię. Bardzo subtelnie autorka posypuje całą powieść mieszanką fantastyczną, której pierwszą zapowiedzią są bardzo żywe znaki rodowe rycerstwa polskiego. Jest i Starsza Krew, jest i Bóg, odzywający się do wybranych, są i święci chodzący po ziemi. Ale, podobnie jak w „Grze o tron”, najważniejsza jest w książce właśnie historia - pełna brzydkich spisków i pięknej miłości, historia kraju i jego mieszkańców.

„Korona...” to przede wszystkim opowieść o księciu, który w młodości buńczuczny i pełen animuszu domaga się podziału księstwa i samodzielności, by w późniejszym życiu dojrzeć i zostać pierwszym z Piastów, któremu udało się połączyć większy fragment ziem bez walk, a raczej poprzez przyjaźnie i sojusze. Cóż mogę powiedzieć więcej, żeby nie zepsuć was przyjemności poznawania tej książki samodzielnie? Książę Przemysł to tylko jedna z nielicznych postaci przewijających się przez książkę. Wśród bohaterów „Korony...” są nie tylko piastowscy książęta oraz ich żony, matki i córki, są też wśród nich święci, możni, są duchowni i wyznawcy pogańskich bóstw. Wątek odzyskania korony polskiej to tylko jeden z tropów, jakimi podążają bohaterowie powieści. Nie bez powodu wspomniałam „Grę o tron” - powieść Cherezińskiej to podobnie pasjonująca, pełna intryg, polityki, wielowątkowa i wielogłosowa historia. Tyle tylko, że to wszystko zdarzyło się naprawdę. No, prawie wszystko – są w naszej historii pewne luki, które pisarka wypełniła w nader ciekawy i spójny sposób. Ale dynastii piastowskiej na szczęście nie trzeba było wymyślać – potomkowie Bolesława Krzywoustego byli jak najbardziej żywi, a do tego krewcy, żądni władzy, zacięci w boju, kochliwi, pełni pychy, buńczuczności, dwulicowi, zazdrośni i zdradliwi. W dodatku była ich cała chmara, więc ilość potyczek, walk oraz sojuszy zawieranych przez wojujących Piastów, przyprawiała mnie o ból głowy... Podobnie jak i małżeństwa, koligacje i ilość dzieci... Nic więc dziwnego, że początkowo czytając „Koronę śniegu i krwi” miałam wrażenie, że właściwie nic o historii własnego kraju nie wiem. Ale to uczucie szybko mi minęło, bo Elżbieta Cherezińska pisze nie tylko ciekawie, ale wręcz porywająco. Zachwyciła mnie nie tylko opowiadana przez nią historia, nie tylko postacie – żywe, pełne werwy i charakteru, nie tylko język, także żywy, wciągający, dowcipny, dosadny, a miejscami wprost poetycki i nastrojowy, ale także rozmach całego przedsięwzięcia. By uchwycić tyle szczegółów, by spleść ze sobą tak wiele wątków, by przedstawić czytelnikowi tylu bohaterów i nie pogubić się w tym wszystkim, ale wręcz przeciwnie, sprawnie żonglować imionami, nazwami, faktami i wydarzeniami, oddać głos tylu postaciom, narratorom i pomniejszym bohaterom, spiąć wszystko w jedną, okazałą całość – no, to trzeba po prostu mieć talent.

Nie mam tej książce nic do zarzucenia. Nie mogę znaleźć w niej żadnego „ale”, najchętniej przeczytałabym ją od nowa, po raz pierwszy, by znów mieć przyjemność odkrywania tej historii od początku. Kupiłam ją na w wersji na kindla, zachęcona recenzjami, które nakazywały mi ją zacząć bezzwłocznie, a także ze względu na potężne gabaryty (ponad siedemset stron, przepięknie wydanych w twardej oprawie – książka trudna do dźwigania, a jeszcze trudniejsza do zmieszczenia w bagażu), ale to jest książka, którą chce się mieć na półce i do niej powracać. Co też i pewnie uczynię, zwłaszcza, że wieść niesie, że autorka planuje kolejną opowieść, tym razem o Karle... Cóż, pozostaje mi teraz tylko niecierpliwie oczekiwanie, a na pociechę – inne książki Elżbiety Cherezińskiej... A tym, którzy jeszcze nie przeczytali „Korony śniegu i krwi” - zazdroszczę i zaręczam, że warto...

wtorek, 11 września 2012

Man Booker 2012 - finaliści

Dziś tylko króciutko, ogłoszono finalistów Bookera! O nagrodę powalczy sześć książek. Są to:


Tan Twan Eng, "The Garden of Evening Mists"
Deborah Levy, "Swimming Home"
Hilary Mantel, "Bring up the Bodies" 
Alison Moore, "The Lighthouse" 
Will Self, "Umbrella"
Jeet Thayil, "Narcopolis"







Jak widać odpadła Barker, a Hilary Mantel wciąż chyba jest w gronie faworytów... Co sądzicie o tej liście? Które książki chcielibyście widzieć przetłumaczone na polski? A może, jak mój dawny kolega z pracy, sądzicie, że książki nominowane do nagród są mniej popularne wśród czytelników, bo są postrzegane za "zbyt literackie", lub "zbyt trudne"?

PS. Wciąż czytam "Koronę śniegu i krwi" Cherezińskiej, odezwę się jak wrócę z piastowskiej Polski!

niedziela, 2 września 2012

Dzisiaj czytam w łóżku...

Nie ma jak dobra książka, jeśli człowieka boli gardło i ma daleko postępujący żal do świata... Wtedy dobrze robi soczek z malin, kocyk i dobra lektura. Po połknięciu "Cukierni pod Pierożkiem z Wiśniami" Compton zabrałam się za książkę Marii Stępkowskiej-Szwed "Maniusia. Marynia, Maria", wspaniałą opowieść o rodzinie autorki, która korzeniami sięga do czasów zaborów. Fascynująca historia zwykłych ludzi, barwne opisy dawnych posiadłości, rodzinne anegdotki, no po prostu niesamowicie wciągająca i poruszająca opowieść.

Merlin właśnie wysłał mi maila zatytułowanego Lata dwudzieste, lata trzydzieste, a w nim propozycje książek, filmów i muzyki z tej epoki - świetna sprawa, bo mnie ciągnie bardzo do tamtych klimatów ostatnimi czasy... Mam książki Kopra, mam Łozińskich, czytam Krzywicką i znam też kilka powieści z tamtych czasów, albo o tamtych czasach, ale niezmiennie poszukuję nowych, interesujących książek. Może mi cos ciekawego polecicie?

A wy, po jakie książki sięgacie, kiedy jesteście chorzy?


sobota, 1 września 2012

Marta Stefaniak - „Czary w małym miasteczku”

„Czary w małym miasteczku” Marty Stefaniak to opowieść o pewnym miasteczku, które jest podobne do wielu innych miejsc, ma swoje problemy, jest brudne, smutne i pełne strachu, a jego mieszkańcy nie są szczęśliwi. Do tego skupiska nieszczęścia i niezadowolenia przybywa jednak starsza pani, (prawie jak Mary Poppins) z torbą niemalże dywanikową i odmienia los miasteczka i jego mieszkańców. Przeczytałam ją na sam koniec mojego pobytu w Polsce, bo szukałam czegoś szybkiego i krótkiego. Przeczytałam i biję się z myślami. 

Z jednej strony bardzo spodobał mi się styl Marty Stefaniak, bo książkę czyta się tak płynnie i lekko, że oko ślizga się po kartkach z przyjemnością, a kartki przewracają się jak dobrze naoliwione drzwi. Część pierwsza powieści, ta realistyczna, (zatytułowana „Troski”) to dobrze przeprowadzona ekspozycja – autorka pisze o ludziach nieszczęśliwych i niezadowolonych, dźwigających na swych barkach ciężar codziennych trosk i zmartwień, nie oszczędza, nie lukruje, a jednak jej proza jest subtelna i pełna wdzięku. Dalsze części - „Zmiany” i „Wyzwanie”, to magiczna przemiana książki. Nadciąga nowa mieszkanka, a jej przyjście zwiastuje zmiany i przeobrażenia. Zmieniają się mieszkańcy, a dzięki nim zmienia się i miasto, w którym żyją. Szara, brudna rzeczywistość nabiera barw, nadchodzi wiosna, wszystko pięknieje, życie nagle przestaje być nieznośnym ciężarem, pojawiają się nowe szanse na lepsze jutro. Okazuje się jednak, że nic nie może trwać wiecznie i nawet z takim trudem zbudowane szczęście może jak domek z kart rozsypać się przy silniejszym podmuchu wiatru. Świetny to pomysł, pokazać, że nawet magiczna ingerencja czasem może wyrządzić więcej krzywdy niż pożytku, że właściwie ludzkie szczęście zależy tylko od nas samych i tego w jaki sposób kierujemy naszym życiem. 

A jednak, mimo wszystkich tych magicznych składników, „Czary w małym miasteczku” to chyba nie jest książka dla mnie. 

Debiutancka książka Marty Stefaniak to według okładki „powieść zbyt realistyczna, by była magiczna, i zbyt magiczna, by była realistyczna”. I chyba na tym, moim zdaniem, polega problem. Po początkowym zaciekawieniu i zainteresowaniu nadeszło zobojętnienie, a potem, na koniec, ulga, że zakończenie nie było zbyt cukierkowe. Nie wiem, czy zawinił czas, miejsce, czy sama książka, ale mnie akurat „Czary...” nie zaczarowały. Nie było żadnych królików wyciąganych z kapelusza, nie było fajerwerków, nie było nawet żadnego magicznego happy endu. Spodobał mi się realizm, ale magia mnie jakoś nie ruszyła. Nie zrozumiałam źródła konfliktu między Rosmondą a Mogierą, nie spodobały mi się nawet ich imiona(!!) i jakoś po drodze przestało mnie obchodzić, co stanie się dalej. Jednym słowem, straciłam do niej serce. Przeczytałam książkę szybko i pewnie szybko zapomnę. 

Mimo wszystko polecam ją tym, którzy szukają w swoich lekturach odrobiny magii. Mam też nadzieję, że Marta Stefaniak napisze coś jeszcze, bo mimo wszystko ciekawa jestem kolejnych książki tej autorki.